Op de legendarische Goldbergvariaties van J.S. Bach zijn zeer uiteenlopende, maar elk voor zich overtuigende visies mogelijk. De opnames van pianist Glenn Gould hebben bijvoorbeeld een cultstatus verworven. In de jaren ‘70 van de vorige eeuw, toen de zogenaamde authentieke uitvoeringspraktijk intrede deed, ontstond het nog altijd voortdurende dilemma klavecimbel versus piano. Ja, Bach schreef deze muziek voor het klavecimbel. Maar velen zijn van mening dat het materiaal, de emotionele diepgang en de architectonische dimensies van het werk ver uitstijgen boven de omstandigheden waarvoor deze cyclus in eerste instantie bestemd was. En daarmee is uitvoering op moderne piano dus eveneens geoorloofd. De eerste klavecimbelopnames uit de authentieke uitvoeringspraktijk leken vaak meer verlies dan winst op te leveren. Tegelijk werden wij ons bewust van de egocentrische, willekeurige over-interpretatie van veel romantisch ingestelde klavierleeuwen. Het heeft tot 2010 geduurd voordat deze tegenstellingen en dilemma’s overtuigend werden opgelost in de interpretatie van Andreas Staier. Hij bespeelt een kopie van het tweemanuaals klavecimbel van Hieronymus Albrecht Hass dat met zijn unieke registratiemogelijkheden als geen ander instrument de gelaagdheid, de schaal en de klankrijkdom van dit werk recht kan doen. Staier zelf bereikt een perfecte balans tussen historisch en compositorisch begrip enerzijds, en een soms ingetogen, soms flamboyante, maar altijd persoonlijke interpretatie anderzijds. Deze ingrediënten, die vaak òf op gespannen voet met elkaar staan, òf leiden tot een tegenstrijdige uitvoering worden hier tot één indrukwekkend geheel gesmeed, in een opname die Bachs tijdloze meesterwerk meer dan waardig is. 

Henk van der Meulen