Dit jaar zijn de Edisons Klassiek omarmd door het tv-programma Podium Witteman. Als gevolg daarvan werd de uitreiking van de prestigieuze muziekprijs, die vorig jaar nog een brancheaangelegenheid was, zondag 27 november live op NPO2 uitgezonden. Podium Witteman is momenteel het enige aan klassieke muziek gewijde programma op de Nederlandse televisie en daarmee het mooist denkbare platform voor de Edison. Van de 11 toegekende beeldjes werden er tijdens het programma vier uitgereikt aan de naar De Hallen Studio\u2019s in Amsterdam afgereisde winnaars.<\/p>\n
Na een door zes leden van het Koninklijk Concertgebouworkest uitgevoerd Strijkkwintet: Scherzo van Anton\u00edn Dvo\u0159\u00e1k werd de Edison Klassiek Publieksprijs uitgereikt. Maar niet voordat huispianist Mike Bodd\u00e9 winnaars Lucas en Arthur Jussen met een speciaal lied in het zonnetje gezet had.\u00a0<\/p>\n
Publieksprijs Aansluitend speelden de Jussens een door Igor Roma bewerkte versie van Mozarts Sinfonia 40, die uiteraard ook op de cd staat.<\/p>\n Oeuvreprijs Haitink werd met alle egards in Podium Witteman ontvangen. Er volgde een gesprek met spannende stiltes, waarbij de maestro zich een aantal keren excuseerde voor zijn taalgebruik. Doordat hij over de hele wereld actief geweest is, en niet in de laatste plaats doordat hij met zijn Engelse echtgenote in Zwitserland woont, haalde hij een paar keer Engels en Nederlands door elkaar. \u201cIk spreek geen taal meer goed,\u201d zei hij daarover.<\/p>\n Haitink gaf aan zich, ondanks zijn inmiddels 87-jarige leeftijd, die eerste Edison nog goed te herinneren. De toekenning was destijds enigszins controversieel, omdat critici vonden dat een ander werk had moeten winnen en dat Haitink de prijs nooit had moeten aanvaarden. Maar dat deed hij dus wel en dat eerste beeldje staat nog steeds in zijn werkkamer.<\/p>\n Overhandiging Van Nes zei dat Haitink nooit ter meerdere eer en glorie van zichzelf op de bok gestaan heeft, maar altijd in dienst van de muziek en de musici. Hij gaf hen ruimte en respect en wist een soort \u2018magie\u2019 te cre\u00ebren, waardoor zij tot grote hoogten konden komen.<\/p>\n Mahler Op de licht impertinente vraag van Paul Witteman hoe hij zou antwoorden als iemand hem voor over vier jaar een baan als dirigent in het vooruitzicht zou stellen, had Haitink in eerste instantie geen antwoord. Toen de vraag, die uiteraard op zijn leeftijd zinspeelde, iets duidelijker werd geherformuleerd in \u2018hoe lang kunt u nog plannen in uw agenda?\u2019, zei hij: \u201cDat moet u aan mijn vrouw vragen.\u201d Witteman vertaalde haar antwoord voor het publiek en richtte zich daarbij ook tot de meester: \u201cZolang u gezond bent, vindt zij het goed. Zullen we dat afspreken?\u201d Maar Haitink was daarin duidelijk: \u201cIk spreek niets meer af.<\/p>\n Nadat de leden van het Concertgebouworkest een gedeelte speelden van het Adagietto uit Symfonie Nr.5 van Mahler, bezorgde de Oeuvreprijswinnaar de regie opnieuw klamme handen. Hij stond wederom onverwachts op van zijn stoel om de muzikanten stuk voor stuk te bedanken. Een mooi spontaan moment.<\/p>\n Edisongeschiedenis Witteman haakte daarop in met de bekende anekdote van Godfried Bomans tijdens de uitreiking aan Marl\u00e8ne Dietrich, in 1963. Bomans vertelde daarbij dat hij ooit naast iemand in de bioscoop gezeten had die verzuchtte: \u2018had mijn vrouw maar \u00e9\u00e9n zo\u2019n been\u2019. Later werd die opmerking ten onrechte aan Bomans zelf toegeschreven.<\/p>\n Een ander legendarisch verhaal is de weigering door de Roemeense operadiva Angela Gheorghiou van de speciaal voor haar in het leven geroepen Personality Award, omdat ze had gezien dat haar naam iets kleiner op de affiche stond dan die van Oeuvreprijswinnaar Thomas Hampson.<\/p>\n De meeste klassieke Edisons zijn in de loop der jaren uitgereikt aan de Ren\u00e9 Jacobs (13 stuks), Bernard Haitink (15) en Pierre Boulez (19).<\/p>\n De opera Samen met pianist Andreas K\u00fcppers zong zij vervolgens de aria Traurigkeit Ward Mir Zum Lose.<\/p>\n
\n <\/strong>De broers kregen een ruime meerderheid van de stemmen voor hun Mozart-album Double Piano Concertos. Daarmee sleepten zij niet, zoals gastheer Paul Witteman abusievelijk dacht, hun eerste Edison in de wacht, maar al hun tweede. \u201cDat is ook wel zo functioneel\u201d, begon Arthur uit te leggen, terwijl Lucas de zin afmaakte: \u201cNu kan ik er ook een op mijn kamer hebben.\u201d Met betrekking tot de cd zei hij blij te zijn om \u2018met deze stukken die ons zo dierbaar zijn een bepaald publiek te hebben bereikt en daar ook waardering voor te krijgen\u2019. Arthur droeg het album op aan Sir Neville Marriner, onder wiens leiding de opnamen hebben plaatsgevonden en die afgelopen jaar overleed. Hij zei het te plat te vinden om aan te geven dat het album zo bijzonder is omdat het de laatste opname van Marriner bleek te zijn, maar vond wel dat de jonge broers erg geboft hebben om met hem te hebben mogen samenwerken.<\/p>\n
\n <\/strong>Aan het begin van de uitzending had klassieke muziekkenner Floris Kortie al gememoreerd dat de Edisongeschiedenis tot 1960 teruggaat. En al in 1961 kreeg een toen nog 32-jarige Bernard Haitink tijdens het Grand Gala Du Disque zijn eerste beeldje overhandigd. Diezelfde Haitink was nu te gast om zijn 15e(!) Edison in ontvangst te nemen. En wat voor een: Neerlands beroemdste dirigent kreeg dit jaar eindelijk<\/em> de Oeuvreprijs toegekend. Mag ik dat zeggen? Ja, dat mag ik zeggen, en dat doe ik in commissie. Want in een kort praatje tijdens de nazit, onder het genot van een heerlijk diner, sprak ook juryvoorzitter Mischa Spel er haar verbazing over uit dat Haitink deze prijs niet allang op zak had. Mede daardoor was er dit jaar ook geen enkele discussie geweest over wie de prijs toekwam.<\/p>\n
\n <\/strong>De 15e Edison die de dirigent ten beurt viel, werd hem overhandigd door Jard van Nes. Na de aankondiging van de mezzosopraan liep Haitink op haar af om haar te begroeten. Toen hij bij haar bleef staan om haar lovende woorden in ontvangst te nemen, moest Witteman \u2018ingrijpen\u2019: \u201cHet is de bedoeling dat u hier weer komt zitten. Ik begrijp dat u elke gelegenheid te baat wilt nemen om te vluchten, maar dat gaat niet lukken.\u201d<\/p>\n
\n <\/strong>Een van de componisten die als een rode draad door Haitinks carri\u00e8re loopt, is Mahler. Hij vertelde daarover dat het Concertgebouworkest, toen hij daar in 1961 als chef-dirigent begon, een enorm contract had met Philips. Daarbinnen moest een bepaald aantal opnamen per jaar gemaakt worden. Haitink kreeg al snel de opdracht om binnen twee jaar een Mahler-cyclus te maken. Dat weigerde hij met de woorden \u201cHet is al moeilijk genoeg om \u00e9\u00e9n symfonie per jaar te doen.\u201d Uiteindelijk nam het project tien jaar in beslag.<\/p>\n
\n <\/strong>In het programmaonderdeel Korties Trends stond Floris Kortie stil bij de geschiedenis van de Edisons, zoals die ook is opgetekend in het boek \u201950 Jaar Edison\u2019. De op een na oudste muziekprijs ter wereld werd uiteraard genoemd naar Thomas Alva Edison, die als eerste geluid wist op te nemen en weer af te spelen. Pieter d\u2019Hont ontwierp het bij de prijs behorende beeldje, wat in eerste instantie een beeld was. Het originele ontwerp was 65 centimeter hoog en woog maar liefst 12 kilo, wat verschillende winnaars tijdens de overhandiging nogal verraste. Nadat meerdere \u2018gelukkigen\u2019 bijna met beeld en al in de orkestbak stortten, werd het formaat (en vooral het gewicht) al snel gereduceerd tot de hedendaagse proporties.<\/p>\n
\n <\/strong>De nummer 3 uit dit rijtje, de Belgische dirigent Ren\u00e9 Jacobs, voegde de 13e Edison dit jaar aan zijn totaal toe. Die kreeg hij voor de uitvoering van Mozarts opera Die Entf\u00fchrung Aus Dem Serail. De prijs werd tijdens de uitzending in ontvangst genomen door sopraan Robin Johannsen. Zij noemde het werken met Jacobs \u2018a dream come true\u2019, omdat hij het beste uit de muziek en de muzikanten wilde halen. \u201cZelfs als een project eigenlijk al is afgerond, krijgt hij nieuwe idee\u00ebn die hij dan alsnog wil uitproberen om het stuk beter te maken.\u201d<\/p>\n